Efüzyonlu Orta Kulak İltihabı (Kulakta Sıvı)

Tanım

Efüzyonlu Otit Media (EOM), akut kulak enfeksiyonu bulgusu olmadan orta kulak boşluğunda sıvı birikimi şeklinde tanımlanabilir. Akut kulak enfeksiyonlu çocuklardan farklı olarak EOM'lı çocuklar hastalık belirtileri göstermezler.

Çoğunlukla EOM akut bir kulak enfeksiyonunu takiben olur. Buna ek olarak bazen ilk akut enfeksiyon olmadan da EOM gelişebilir.

Diğer İsimleri

Orta Kulakta Sıvı, Seröz Otit Media (SOM),

Nedenler

EOM, geniz ile orta kulak boşluğunu birbirine bağlayan östaki tüpü tıkandığı zaman meydana gelir. Bu tüp orta kulak boşluğunda sıvı birikimini engeller. Salgılar tüp tarafından boşaltılır ve yutulur.

Östaki tüpü kısmen tıkanırsa sıvı orta kulakta birikir. Orta kulak boşluğundaki bakteriler çoğalmaya başlarlar.

Aşağıdaki durumlar östaki tüpü tabakalarında şişliğe sebep olarak salgı artışına neden olurlar;

• Allerjiler
• İrritanlar (özellikle sigara dumanı)
• Solunum yolu enfeksiyonları.

Östaki tüpünü kapatan sebepler;

• Ani basınç artışı (bir uçak inişi ya da dağ yolu inişi gibi)
• Sırt üstü yatarken birşeyler içmek

Çoğu şey tüpün tıkanmasına yol açmasına rağmen bebeğin kulağına su kaçması bu duruma yol açmaz.

EOM en sık kış ve ilkbahar başlangıcında gözlenmesine rağmen yılın herhangi bir döneminde görülebilir. Her yaştan insanı etkileyebilmesine rağmen sıklıkla 2 yaş altı dönemde gözlenir (yenidoğanlarda nadir).

Birkaç nedenden ötürü küçük çocuklarda büyük çocuklara ve erişkinlere göre daha sık gözlenir;

• Tüp daha kısa, daha horizontal, daha düz ve bakteri girişine izin verir yapıdadır
• Tüp daha yumuşaktır ve kolaylıkla tıkanan daha küçük bir açılma ağzı vardır
• Küçük çocuklar bağışıklık sistemleri yeterli gelişmediği için soğuk algınlığına daha çok yakalanırlar

EOM'deki sıvı sıklıkla ince ve suludur. Bu sıvının birikme süresi uzadıkça kalınlaşma başlar (Glue ear / yapışkan kulak, kalın ve visköz sıvıya verilen isimdir EOM'de).

Bulgular

EOM; bu duruma sahip kişilerde belirgin semptomların olmamasıyla karektere bir durumdur.

Büyük çocuklar ve erişkinlerde boğuk işitme veya kulakta dolgunluk hissi olabilir. Küçük çocuklar televizyonun sesini açarlar.

Muayene ve Testler

EOM, sıklıkla başka sebepten muayeneye gelen kişilerde rastlanır. Genel kulak muayenesinde kulak zarında matlık, hareket azalması, hava kabarcıkları ve kulak arkasında sıvı görünümü saptanabilir.

Timpanometri adı verilen test EOM tanısında en kesin tanı yöntemlerinden birisidir. Test sonuçları sıvının miktarı ve kalınlığı konusunda bilgiler verebilir.

Akustik otoskop veya reflektometre, orta kulakta sıvı varlığını saptayan önemli bir potable tanı aracıdır.

Odyometri ve diğer işitme testleri uygulanarak tedavi kararını vermede yardımcı olur.

Tedavi

Başka yönlerden sağlıklı çocuklarda ilk basamak tedavi olarak mümkün olduğunca çevresel faktörler değiştirilir. (Sağlıklı çocuklarda tedavide mümkün olduğunca çevresel faktörlerin değiştirilmesine özen gösterilmelidir.)

Bunlar;

• Sigara dumanından kaçınmak
• Anne sütü ile beslenmeyi teşvik etmek
• Kreş gruplarını tekrardan düşünmek

Allerjik bir çocuğunuz varsa tetikleyici etkenlerden (toz gibi) uzak durmalısınız. Çoğunlukla sıvı kendiliğinden temizlenir. Doktorunuz beklemeyi ve durumun kötüleşip kötüleşmeyeceğini izlemeyi önerebilir veya tek kür antibiyotik kullanmanızı önerebilir.

Eğer sıvı 6 hafta geçmesine rağmen hâlâ mevcutsa işitme testi ve antibiyotik kullanımı gerekebilir ( daha önce verilmemişse).

Eğer sıvı 12 haftadır mevcutsa işitme testi yapılmalı ve anlamlı bir kayıp varsa (>20 dB) antibiyotik kullanımı veya tüp yerleştirilmesi gerekebilir. Eğer sıvı 4-6 ay boyunca mevcutsa belirgin işitme kaybı olmasa dahi tüp takılması gerekebilir. Lazer mim gotomi kulak tüpü uygulamasından daha yeni bir alternatif yöntemdir. Bazen östaki tüpüne eski fonksiyonunu kazandırmak için geniz etinin alınması gerekebilir.

Hastalık Seyri

Efüzyonlu orta kulak iltihabı genellikle haftalar veya aylar içerisinde kendiliğinden düzelir. Tedavi bu süreci hızlandırabilir. Glu ear (yapışkan kulak) normal efüzyonlu orta kulak iltihabına göre daha uzun sürede düzelir.

EOM hayatı tehdit edici bir durum değildir ancak bazı ciddi komplikasyonlarla sonuçlanabilir. Sıvının orta kulakta kalma süresi uzadıkça işitme kötü yönde etkilenir. İşitme problemleri çocuklarda dil gelişimine engel olabilir. 8-12 haftadan uzun süre kalan herhangi bir sıvı endişelendirmelidir.

Olası Komplikasyonlar

• Akut kulak iltihabı
• Orta kulakta kist (kolesteatom)
• Kısmi veya tam işitme kaybıyla karektere? kalıcı hasar
• Kulak zarında kireçlenme
• Konuşma ve dilde gecikme

Not : Kalıcı işitme kaybı nadirdir ama kulak enfeksiyonları sayısı fazlaysa risk artar.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

EOM'dan şüphelendiğiniz zaman doktorunuza danışınız. Orta kulakta sıvı kaybolana kadar kontrollerinize devam ediniz. Bu hastalığın tedavisi sırasında yeni bulgular ortaya çıkarsa doktorunuza başvurunuz.

Korunma

• Sigara dumanı, östaki tüpü fonksiyonunu bozduğu için kaçınınız
• Çocuğunuzda EOM'ye yol açabilecek allerjenleri tespit edip onlardan uzak durunuz
• Özellikle kış aylarında daha küçük kreşleri tercih ediniz
• Ellerinizi ve ayaklarınızı sık yıkayınız
• Havada uçan patojenlere maruz kalma riskini azaltmak için hava filtreleri ve hava temizleyicileri kullanınız
• Aşırı antibiyotik kullanımından kaçınınız. Antibiyotiklerin aşırı kullanımı dirençli bakterilerin çoğalmasına olanak sağlar
• Anne sütü ile büyüyen çocuklar EOM'ye yakalanma açısından daha dayanıklıdırlar.
• Pnömokok aşısı akut kulak enfeksiyonların çoğuna karşı koruyuculuk sağlar. Aynı şekilde grip aşısı da faydalı olur.

İlgili Konular :