Orta kulak hastalıklarının tedavisi Anatomica´daOrta kulak hastalıklarının tedavisi Anatomica´da

Orta kulak hastalıklarının tedavisi Anatomica´da

Orta kulak iltihabı nedir?

orta kulak iltihabı nedirKulak enfeksiyonları, çocuklarda en sık görülen rahatsızlıklardandır. Çok sayıda kulak enfeksiyonu çeşidi varken en sık görüleni orta kulağın inflamasyonu ve enfeksiyonu anlamına gelen Otitis Media adı verilen tipidir. 
 

Orta kulak iltihabı, orta kulağın enflamasyonu/enfeksiyonudur. Bu iltihap genellikle soğuk algınlığı, boğaz ağrısı ve diğer solunum yolu problemlerine neden olan enfeksiyonlarla baş gösterir. Enfeksiyon; virüs ya da bakteri kaynaklı, akut ya da kronik olabilir.

 

Ne tür mikroorganizmalar orta kulak iltihabına neden olur?

Bakteri ve virüsler orta kulak iltihabına neden olabilir.  Pnömokok , haemophilus influenza, Pseudomonas ve Moraxella gibi bakteriler akut orta kulak iltihabı vakalarının yaklaşık % 85'inden sorumludur. Virüsler kalan% 15’i oluşturmaktadır.
 

Neden çocuklar orta kulak iltihabına daha yatkındır?

 

çocuklarda orta kulak iltihabıOrta kulak iltihabı çocuklarda çok sık görülen bir enfeksiyondur. Çocuklarda östaki tüpleri yetişkinlere göre daha kısa ve yatay olduğundan dolayı mikropların orta kulağa ilerlemesi daha kolay olur. Orta kulak iltihabının çocuklarda daha sık görülmesinin bir başka nedeni de geniz eti adı verilen boğazın üst arka bölgesinde yer alan ve enfeksiyonlarla savaşan lenfositleri üreten lenf bezinin erişkinlerden daha büyük olmasıdır. Büyüyen geniz eti östaki borusunun açılmasını önleyebilir. Büyüklerde genellikle orta kulak iltihabı görülmez. Eğer bir yetişkinde bu tür iltihap varsa, başka nedenler aranır.


 

Çocuklarda biberonla beslenmeyle orta kulak iltihabının ilişkisi nedir?

çocuklarda orta kulak iltihabıÇocukların biberonla beslenmesi, orta kulak iltihabı geliştirme riskini arttırır. Bebek, eğer yatar pozisyonda, biberondan süt içiyorsa, süt, kulağa kaçarak enfeksiyon yaratabilir. Emzirme pozisyonu,biberonla beslenme pozisyonundan daha uygundur.
 
Bebeğe biberonu vermek ve sırt üstü yatıp, sütü içmesine izin vermek yerine,  onu emzirir pozisyonda besleyerek ve yatağa biberonla girmesine izin vermeyerek orta kulak iltihabı önlenebilir. Biberonla beslenirken uyuyan kalan çocukta orta kulak iltihabının yanında dişlerde çürükler de meydana gelir.

 

Orta kulak iltihabı olan çocuklarda nelere dikkat etmelidir?

Orta kulak iltihabı bulaşıcı değildir. Orta kulak iltihabı olan bir çocuk uçakla seyahat edebilir fakat eğer östaki borusu iyi çalışmıyorsa, basınç kulakta ağrıya neden olabilir. Bu nedenle iltihap geçene kadar uçma, yüzme gibi aktivitelerin yapılmaması tavsiye edilir .

 

Akut orta kulak iltihabı nedir? Rahatsızlığın belirtileri nelerdir?

akut orta kulak iltihabı nedirAkut orta kulak iltihabı genelde hızlı bir şekilde başlar ancak kısa sürelidir.  Akut orta kulak iltihabı genelde kulak enfeksiyonun belirtileriyle birlikte meydana gelen sıvı birikimiyle, ağrıya eşlik eden şişkin bir kulak zarı ya da iltihap akıntısına neden olan delik bir kulak zarı ile ilişkilidir. Belirtiler arasında ateş de bulunabilir.

Akut orta kulak iltihabı, küçük çocuklarda; huzursuzluk, uyku hali ve beslenme bozukluğuna sebep olabilir. Daha büyük çocuklarda ise kulakta ağrı ve dolgunluk şikâyet meydana gelebilir.  Ateş ise her yaşta grubundaki çocuklarda görülebilir. Bu belirtiler genellikle burun akıntısı, tıkanıklığı ya da öksürük gibi üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileriyle ilişkilidir.

Orta kulak içinde cerahat birikmesi ağrıya neden olur ve kulak zarının titreşimini azaltır. (Böylece geçici işitme kaybı meydana gelir)
Ciddi kulak enfeksiyonları, orta kulaktaki sıvı kulak klanlına akmaya başlamasıyla, kulak zarının yırtılmasına neden olabilir. Kulak zarındaki yırtılma kaynaklı delik, tedavi ile düzelebilir.

Akut orta kulak iltihabı hangi sıklıkta görülür?
 

Araştırmalara göre tüm çocuklar arasında, üç yaşına kadar en az bir kez orta kulak iltihabı geçirmiş çocuk oranı %75’tir. Ortakulak iltihapları, erkek çocuklarda, kızlara oranla daha çok görülür.

 

Akut orta kulak iltihabı bulaşıcı mıdır?
 

Kulak enfeksiyonları bulaşıcı değildir, ancak birçok çocukta soğuk algınlığı ya da diğer viral enfeksiyonu takiben kulak iltihabı gelişir ve bu enfeksiyonlar bulaşıcıdır.
 

Akut orta kulak iltihabı için risk faktörleri nelerdir?
 

orta kulak iltihabının risk faktörleriÜst solunum yolu enfeksiyonları, akut orta kulak iltihabına zemin hazırlayabilir. Çocukların, çocuk bakım merkezleri, okul gibi yerlerde bulunması daha sık enfeksiyonla karşılaşma riskini arttırır.

Sigara dumanı gibi tahriş edici maddelere maruz kalmak da akut orta kulak iltihabına sebep olabilir. Yarık damak ya da Down sendromu olan çocuklar, kulak enfeksiyonlarına daha yatkındır. Östaki tüplerindeki bazı sorunlar( tıkanma, yapısal bozukluk, inflamasyon gibi) akut orta kulak iltihabı riskini artıracaktır. 

Altı aylık olana kadar orta kulak iltihabı geçiren çocuklar, ileride daha fazla orta kulak iltihabı geçirme eğilimdedirler.

 



 

Akut orta kulak iltihabı nasıl teşhis edilir?

 

orta kulak iltihabı nasıl teşhis edilirAkut orta kulak iltihabı teşhisi koymak için üç kıstas vardır:

  1. Akut başlangıçlı iltihap
  2. Orta kulak efüzyonu (sıvı birikimi)
  3. Orta kulak iltihabı


Tekrarlayan akut orta kulak iltihabı; altı ay içerisinde üç kez ya da yıl içerinde dört kez tekrarlayan iltihap vakası olarak tanımlanır. Akut orta kulak iltihabı için henüz belirli, kesin bir test yöntemi geliştirilmemiştir. Kronik orta kulak iltihaplarında tanı koymak için bazı tetkikler gerekebilir.
 

Akut orta kulak iltihabı nasıl tedavi edilir?

 

orta kulak iltihabı nasıl tedavi edilirAkut orta kulak iltihabının tedavisi çocuğun yaşı ve iltihabın belirtilerine bağlı olarak değişir. Tedavide genellikle ilk aşamada, takriben 10 günlük antibiyotik kullanımı önerilir. Antibiyotik tedavisine rağmen orta kulak iltihabı olan çocukların %40’ının kulağında, tedaviden sonra üç aydan altı aya kadar sürebilecek olan geçici işitme kaybına neden olabilen sıvı kalır. Çocukların büyük çoğunluğunda bu sıvı kendiliğinden kaybolur. Oral yolla ilaç alamayan çocuklara enjeksiyon da yapılabilir ama üç günlük antibiyotik kullanımı tek enjeksiyondan daha etkilidir.
 

İltihabın tekrarladığı çocuklarda, sıvının orta kulaktan çıkmasını sağlayan kulak tüpü kullanımı önerilebilir. Ek olarak, eğer çocukta kulak zarı şişkinliği ve yoğun acı varsa, kulak zarına operasyon düşünebilinir. Kulak zarı genelde bir hafta içerisinde iyileşir.

 

iltihap tedavisiOrta kulak tedavisine yardımcı uygulamalar nelerdir?

  1. Dengeli beslenme ve aşıyla çocukların bağışıklık sistemini güçlendirmek
  2. Üst solunum yolu enfeksiyonlarından korunma
  3. İlk 6 ay bebeğin sadece anne sütüyle beslemek
  4. Bebeğe yatar pozisyonda biberon verilmemesi,
  5. Yuva, kreş gibi ortamlarda bulunan çocukların hijyeninin sağlanması
  6. Kulağa su kaçmasının engellenmesi
  7. Çocukların sigara dumanından uzak tutulması
     

Kronik orta kulak iltihabı nedir? Rahatsızlığın sebepleri nelerdir?

kronik orta kulak iltihabı nedirNormalde Östaki borusu, sıvının tüp boyunca akmasına olanak sağlayarak birikimi önler. Kronik orta kulak iltihabı, zaman içinde gelişir ve çoğunlukla, çözülmeyen kronik orta kulak efüzyonu (sıvı) ile başlar. Uzun süre kalan sıvıya bakteriler bulaşır.
 

Akut bir enfeksiyonun ardından, kulak zarının arkasında, üç aya kadar sıvı (efüzyon) kaldığı durumlarda kronik orta kulak enfeksiyonu gelişebilir.
 

Kronik orta kulak iltihabındaki bakteriler genellikle akut orta kulak iltihabında bulunanlardan farklıdır. Bu nedenle,  östaki borusunun çalışma düzenini bozan bir şey, kronik orta kulak iltihabına neden olabilir.
 

Kronik orta kulak iltihabı, orta kulakta ve kulak zarında devam eden bir hasara neden olabilir. Rahatsızlık genelde acısız ve ateş olmadan başlar. Kulaktaki basınç ya da zonklama aylarca hissedilebilir. 


 


Kronik orta kulak iltihabının kulak zarına etkisi nedir?

 

Kulak zarı (timpanik membran)  ince ama güçlü olmasına yardımcı üç hassas katmana sahiptir. Kronik orta kulak iltihabı, kulak zarını zayıflatacak değişikliklere neden olur ve genellikle kulak zarında deliğe yol açar. Sonunda, kulak zarı gücünü kaybeder ve orta kulak boşluğunun içine çökmeye başlar.
 

Kulak zarı, çöktüğü zaman, orta kulak kemikleri (kemikçikleri) veya orta kulağın iç duvarının çevresi gibi orta kulak yapılarına eklenir. Bu durum, orta kulak üzerinden ses iletimini bozar ve işitme azalabilir.
 

 


Kronik orta kulak iltihabının tanısı nasıl konur ve tedavisi nasıldır?

 

kronik orta kulak iltihabı tedavisiKronik orta kulak iltihaplarında tanı koymak için bazı tetkikler gerekebilir. Bunun için işitme testleri yapılır ve işitme kaybının derecesi belirlenir.
 

Orta kulaktaki basıncın arttığı durumlarda basınç ölçümü yapılır. Hastalığın şiddetini ve ameliyat durumunu belirlemek için bilgisayarlı tomografi (BT) kullanılabilir.






Kronik orta kulak iltihabı nasıl tedavi edilir?

Başlangıçta, antibiyotiklerle enfeksiyon çözülebilir. Kulak zarında delinme varsa, topical antibiyotik damla da önerilebilir. Eğer kulak zarı veya kemikçikte çizilme (skar) varsa bu durum sadece antibiyotiklerle çözülemez. Bu durumda,  kulak zarını onarmak, orta kulak ve mastoid kemikteki enfekte dokuyu ve izi kaldırmak için cerrahi işlem uygulanır. 

tedaviKronik orta kulak cerrahisinin ilk hedefi, enfeksiyonun tekrarlamamasını sağlamak için tüm enfekte dokuyu çıkarmaktır. Cerrahide ikinci hedef ise, sağlam kulak zarı ile orta kulak boşluğunu yeniden oluşturmaktır. Bu işlemler sonunda işitme tekrar sağlanabilir.

İşitmenin son hedef olması garip gelebilir, ama ilk iki hedef gerçekleştirilmezse, enfeksiyon tedavi edilmeze, yeni bir enfeksiyonda işitme yine hasara uğrayacaktır ve işitme için yapılacak her şey boşa gidecektir.

 

Seröz orta kulak iltihabı nedir?

seröz, orta kulak iltihabıEnfeksiyon olmadan meydana gelen orta kulak iltihabı seröz orta kulak iltihabı olarak adlandırılır. Büyük geniz eti, sinüs hastalıkları, akut orta kulak iltihapları, alerji ve nadir olarak da tümörler seröz orta kulak iltihabına neden olabilir.

Östaki borusu işlevini yerine getiremediği zaman, kulak havalandırması gerçekleştirilemez.  Bunun sonucunda sıvı, orta kulakta birikir. Bu durum, işitmenin azalmasına ve kulakta dolgunluk hissine yol açabilir.

Seröz orta kulak iltihabı, başlangıçta antibiyotik ile tedavi edilir. Ancak kişide iyileşme görülmezse kulak zarına havalandırma tüpü takılması gibi cerrahi tedaviler uygulanır. Kulak zarında incelme görüldüyse antibiyotiğe başlanmadan doğrudan cerrahi müdahale gerçekleştirilir. Eğer sorun geniz eti kaynaklıysa tedaviye ek olarak geniz etinin alınması da faydalı olacaktır.
 


Kulak tüpü ameliyatının orta kulak iltihabı tedavisindeki yeri nedir?

 

kulak tüpü ameliyatıKronik orta kulak iltihabında, eğer kulak içindeki sıvı çok yapışkansa, boşaltılamaz. Orta kulakta sıvı kalması durumunda, tedavi edilmezse, sıvının neden olduğu iltihap kulak kemiğini eritebilir ve işitme kaybına neden olabilir ve dahası iltihap beyne yayıldığında menenjit tehlikesi yaratabilir. Bu gibi durumları engellemek için ilaç tedavisinin yanında kulak tüpü ameliyat da gerekebilir.
 

Takılan tüple orta kulağa hava akımı sağlanır. İlerlemiş kronik orta kulak iltihaplarında, genel anestezi altında kulak arkasından kesik açılarak yapılan, enfekte sıvı ve dokuların boşaltıldığı ve kulak zarındaki deliğin kapatıldığı mastoidektomi veya timpanometri ameliyatı gerekebilir. Ameliyatın ertelenmesi işitme kaybı artmasına ve günlük yaşamın zorlaşmasına neden olur. Akıntının fazla olmadığı, işitme kaybının çok az olduğu rahatsızlıklarda operasyona gerek yoktur.
 

Kulak tüpleri, orta kulağa hava geçişi sağlamak üzere kulak zarına takılmaktadır. Bu tüpler, Timpanostomi tüpü, miringotomi tüpü, ventilasyon tüpü ya da basınç dengeleme tüpü olarak da adlandırılır. Plastik, metal ya da teflondan yapılmış ve enfeksiyona neden olmaması için özel bir malzemeyle kaplanmıştır. Kısa süreli ve uzun süreli olmak üzere iki tip kulak tüpü vardır. Kısa süreli tüpler, 6-12 ay süresince kulakta durur ve normal şartlarda vücut tarafından atılır. Uzun süreli tüpler daha büyüktür ve şekli hareket etmemesi için tasarlanmıştır. Bu tür tüplerin, genellikle KBB uzmanı tarafından çıkarılması gerekir ama çok nadiren de olsa vücut tarafından atıldığı durumlar olabilir.
 

Kulak tüpü ameliyatı nasıl yapılır?

kulak tüpü ameliyatıAmeliyatta, orta kulak basıncının atmosfer basıncıyla eşitlenmesi için kulak zarı üzerinde küçük bir pencere açılır. Genel anestezi altında kulak zarında 2 mm’lik bir kesi yapıldıktan sonra kulak tüpü zarın üstüne mikroskop altında yerleştirilir. Ameliyat yaklaşık 20-30 dk sürmektedir.
 

Çocuk hastaların büyük çoğunluğunda aynı seansta geniz eti ameliyatı da yapılmaktadır. Böylece östaki kanalı da açılmış olur. Sık tekrarlayan orta kulak iltihaplarında kulak zarına havalandırma tüpü takılması faydalı olacaktır. Ameliyat sonrası hasta bakım odasında izlemeye alınır ve komplikasyon olmadığı durumlarda bir saat sonra taburcu edilir.
 

Kulak Tüpü Kimlere Takılmalıdır?

Orta kulakta uzun süre kalan sıvının yol açtığı problemlerde (işitme kaybı gibi) kulak tüpü takılması gerekebilir. Bu rahatsızlık genellikle çocuklarda görülmekle birlikte, erişkinlerde de görülebilir ve işitme kaybı, denge problemleri, konuşma problemleri ve kulak zarında şekil bozulmasına sebep olur.
 

Östaki borusu tıkanıklığı, kulak zarında deformasyon, down sendromu ve barotravma (basınç değişikliği sebebiyle orta kulağın hasar görmesi) gibi rahatsızlıklarda da kulak tüpü takılması gerekebilir. Kulak tüpleri en fazla 1-3 yaş aralığındaki çocuklara takılmaktadır.
 


Kulap tüpü:

  1. Orta kulakta dört aydır devam eden sürekli sıvı bulunması,
  2. Her iki kulakta da sıvı bulunması,
  3. Orta kulaktaki sıvının işitme kaybına neden olduğunun işitme testleri sonucunda teşhis edilmesi ( 20 dB'den fazla işitme kaybı, çocuğun konuşmasının gelişimini ciddi olarak etkileyecektir),
  4. Orta kulaktaki sıvının konuşma gecikmesine neden olması ( örneğin, 18. ayını doldurmuş bir çocuğun en az üç kelime konuşamaması, iki yaşını doldurmuş çocuğun yirmi kelime kullanamaması gibi ),
  5. Sürekli antibiyotik ve uygun tedaviler uygulanmasına rağmen tekrarlayan kulak enfeksiyonları ve orta kulakta sıvı birikmesinin önlenememesi durumlarında başvurulacak bir çözümdür.


Kulak Tüpü Ne Zaman ve Nasıl Çıkarılmalıdır?

Normal şartlarda, bir tüpün, 9 ay sağlıklı bir şekilde çalışmış olması yeterlidir. Yaklaşık 12 aylık bir süre sonunda tüpler kendiliğinden dış kulak yoluna atılır. Kulak tüpünün beklenenden erken düşmesi orta kulakta sıvı birikmesine neden olabilir ve tüpün operasyonla yeniden takılması gerekebilir. Tüpün, beklenenden geç düşmesi ise kulak zarında kendiliğinden kapanmayan bir deformasyonun varlığını düşündürmektedir. Beklenen sürede kendiliğinden düşmeyen kulak tüplerinin ne zaman çıkarılması gerektiğine KBB uzmanı tarafından karar verilecektir. Özellikle tekrarlayan hastalıklarda ve ikinci operasyon gerektiren vakalarda tüplerin uzun yıllar kalması istenebilir.
 

Ameliyat Sonrası nelere dikkat edilmelidir?

Ameliyat sonrası hastaların ağrıları ya çok az olur ya da hiç olmaz. Fakat anestezi sebebiyle zaman zaman halsizlik, hassasiyet ve mide bulantısı görülebilir. Orta kulakta birikmiş sıvıdan dolayı meydana gelen işitme kaybı, ameliyat sonrası belirgin bir şekilde yok olur.
 

KBB uzmanı, her hasta için özel bir bakım ve kontrol planı hazırlar ve antibiyotik kullanılmasını isteyebilir. Ameliyat sonrası hastaya banyoda, deniz ya da havuzda kulak tıkacı kullanması tavsiye edilir. Aksi takdirde, tüplerden içeri suyla birlikte bakteri girmesi sonucu enfeksiyon oluşabilir. Ancak son yapılan araştırmalar bu enfeksiyon riskinin sadece dalma sporunda ve kirli suyla (göl, gölet vb.) temas edildiğinde yüksek olduğunu göstermektedir. Ebeveynler operasyon sonrası nelere dikkat etmeleri gerektiğini KBB uzmanına danışmalı ve çocuklarını bu bilgiler doğrultusunda yönlendirmelidirler.
 


Kulak Tüpü Takılmasının Faydaları nelerdir?

Kulak tüpü,

  1. orta kulak iltihabına tekrar yakalanma riskini önemli oranda düşürür,
  2. orta kulakta biriken sıvıdan dolayı oluşan duyma kaybını ortadan kaldırır,
  3. orta kulak iltihabından kaynaklanan konuşma ve denge problemlerini iyileştirir,
  4. orta kulak iltihabından kaynaklanan davranış ve uyku problemlerini iyileştirir.

 

 

Randevu almak için tıklayınız.
Yayınlanma Tarihi: 27.2.2013 13:43:00, Düzenleme Tarihi: 17.6.2015 17:17:00, Editör: Fulya Taşan
Bu sayfayı paylaşmak ister misiniz?
Sizi aramamızı ister misiniz?

Tekrar gösterme. Kapat (x)